ปรากฏการณ์ “ไตเติลดรอป” ในภาพยนตร์
(titledrops.net)- วิเคราะห์ ไตเติลดรอป ซึ่งคือการพูดชื่อภาพยนตร์ออกมาในบทสนทนา โดยใช้ซับไตเติลของภาพยนตร์ 73,921 เรื่องระหว่างปี 1940–2023 ร่วมกับเมตาดาตา IMDb เพื่อดูว่าเกิดขึ้นเมื่อใดและบ่อยแค่ไหน
- 36.5% ของภาพยนตร์ทั้งหมดมีการพูดชื่อเรื่องอย่างน้อยหนึ่งครั้งระหว่างฉาย และในภาพยนตร์ 26,965 เรื่องที่มีไตเติลดรอป พบทั้งหมด 277,668 ครั้ง หรือเฉลี่ย 10.3 ครั้งต่อเรื่อง
- ภาพยนตร์ที่ใช้ชื่อตัวละครเป็นชื่อเรื่องมีการพูดชื่อเรื่องเฉลี่ย 24.7 ครั้ง โดยโครงสร้างที่ชื่อตัวเอกถูกเรียกซ้ำในเรื่องช่วยดันความถี่ขึ้นอย่างมาก
- ภาพยนตร์ที่พูดชื่อเรื่องตรง ๆ เพียงครั้งเดียวมี 11.3% ของทั้งหมด และบางครั้งฉากแบบนี้ถูกใช้เพื่อเผยความหมายของชื่อเรื่องในช่วงเวลาสำคัญ
- ไม่มีความสัมพันธ์ที่ชัดเจนระหว่างคะแนน IMDb กับโอกาสเกิดไตเติลดรอป ขณะที่ แนวภาพยนตร์·ความยาวชื่อเรื่อง·การมีชื่อตัวละครอยู่ในชื่อเรื่อง อธิบายความแตกต่างของความถี่ได้ดีกว่า
คำจำกัดความของไตเติลดรอปและขอบเขตการวิเคราะห์
- ไตเติลดรอป คือปรากฏการณ์ที่ตัวละครในภาพยนตร์พูดชื่อภาพยนตร์ที่ตนกำลังแสดงอยู่ออกมาในบทสนทนา
- กลุ่มที่นำมาวิเคราะห์คือภาพยนตร์ 73,921 เรื่อง ที่ออกฉายระหว่างปี 1940–2023
- รวมซับไตเติลภาพยนตร์ภาษาอังกฤษ 89,242 ไฟล์จาก OpenSubtitles.com เข้ากับเมตาดาตาภาพยนตร์ IMDb 121,797 รายการ
- หลังตัดไฟล์ซับไตเติลที่เสียออก เหลือภาพยนตร์สุดท้าย 73,921 เรื่อง
- คิดเป็นประมาณ 61% ของภาพยนตร์ใน IMDb ที่มีผู้ใช้โหวตตั้งแต่ 100 รายขึ้นไป
- แม้ก่อนหน้านี้จะมีทั้งการวิเคราะห์ไตเติลดรอปและบทความแบบรายการอยู่แล้ว แต่การวิเคราะห์นี้ใช้ชุดข้อมูลที่ใหญ่กว่ามาก
วิธีค้นหาชื่อเรื่องในบทสนทนา
- วิธีค้นหาสตริงชื่อภาพยนตร์ตรง ๆ ในซับไตเติลใช้ได้ดีกับชื่อเฉพาะอย่าง Back to the Future แต่กับชื่อสั้นอย่าง
EหรือIจะทำให้เกิดผลบวกลวงเพิ่มขึ้นมาก - ชื่อเรื่องที่มีเลขภาคต่อหรือโคลอนก็คลาดเคลื่อนจากบทสนทนาจริงได้ง่าย
- ในชื่ออย่าง
Rocky III,Hot Tub Time Machine 2ตัวละครมักไม่ได้พูดเลขภาคต่อออกมาด้วย - ชื่อที่มีโคลอนและชื่อรองอย่าง
Star Wars Episode Four: A New Hopeมีโอกาสน้อยที่ทั้งชื่อเต็มจะปรากฏในบทสนทนา
- ในชื่ออย่าง
- ในการวิเคราะห์นี้ใช้ กฎการจับคู่ หลายข้อ
- ไม่สนใจ
The,An,Aที่อยู่หน้าชื่อเรื่อง - ไม่สนใจอักขระพิเศษอย่างขีด
- ลบเลขภาคต่อที่เป็นเลขอารบิกและเลขโรมันออก
- ลบคำอย่าง
Episode,Partออกด้วย - สำหรับชื่อที่มีโคลอน จะแยกส่วนหน้าและส่วนหลัง และนับเป็นไตเติลดรอปหากส่วนใดส่วนหนึ่งปรากฏ
- ไม่สนใจ
- ตัวอย่างเช่น The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring จะนับเป็นไตเติลดรอปหาก
Lord of the RingsหรือFellowship of the Ringปรากฏในบทสนทนา
ความถี่โดยรวมและกรณีที่พบมากที่สุด
- ในบรรดาภาพยนตร์ทั้งหมด 36.5% มีไตเติลดรอปอย่างน้อยหนึ่งครั้งระหว่างฉาย
- ภาพยนตร์ที่มีไตเติลดรอปมี 26,965 เรื่อง และพบไตเติลดรอปรวม 277,668 ครั้ง
- หากดูเฉพาะภาพยนตร์ที่มีไตเติลดรอป จะมีการพูดชื่อเรื่องเฉลี่ย 10.3 ครั้ง ต่อเรื่อง
- ในกลุ่มภาพยนตร์เรื่องแต่ง กรณีที่พบมากที่สุดคือ Barbie ของ Greta Gerwig
- คำว่า
Barbieปรากฏ 267 ครั้ง ตลอดเวลา 1 ชั่วโมง 54 นาที - คิดเป็น 2.34 ครั้งต่อนาที หรือ 2.34 BPM
- คำว่า
- หากรวมสารคดีด้วย Mickey: The Story of a Mouse เป็นเรื่องที่พบมากที่สุด
- ชื่อเรื่องปรากฏ 309 ครั้ง ในเวลา 90 นาที
- คิดเป็น 3.43 ครั้งต่อนาที
- ภาพยนตร์เรื่องแต่ง 10 อันดับแรกกระจายอยู่ในหลายประเทศ
- ภาพยนตร์ฮอลลีวูด 2 เรื่อง
- ภาพยนตร์อินเดีย 6 เรื่อง
- ภาพยนตร์อินโดนีเซียและตุรกีอย่างละ 1 เรื่อง
ภาพยนตร์ที่ใช้ชื่อตัวละครเป็นชื่อเรื่อง
- ภาพยนตร์ที่ใช้ชื่อตัวละครเป็นชื่อเรื่องมีไตเติลดรอปบ่อยกว่ามาก
- เฉลี่ย 24.7 ครั้ง มากกว่าสองเท่าของค่าเฉลี่ย 10.3 ครั้งในภาพยนตร์ที่มีไตเติลดรอปทั้งหมด
- ชื่อตัวเอกมักถูกเรียกซ้ำ ๆ ได้ง่ายภายในภาพยนตร์
- อัตราการเกิดไตเติลดรอป ของภาพยนตร์กลุ่มนี้อยู่ที่ 88.5%
- อัตราของภาพยนตร์อื่นอยู่ที่ 34.2%
- การจำแนกกลุ่มนี้ตัดสินจากการเปรียบเทียบนักแสดงหลักและชื่อตัวละครใน Principals Dataset ของ IMDb กับชื่อภาพยนตร์
- ข้อมูลยังมีข้อจำกัดบางประการ
- หากบุคคลในชื่อภาพยนตร์ไม่อยู่ในรายชื่อนักแสดงหลัก ก็อาจตรวจไม่พบ
- อักขระพิเศษและความแตกต่างในการสะกดทำให้ตรวจจับได้ยาก
- Tosun Pasa, WALL·E ถูกแก้ไขด้วยมือเนื่องจากปัญหาการสะกด
- กรณีที่ละชื่อเรื่องหรือใช้นามสกุลเท่านั้น จะไม่นับเป็นไตเติลดรอปตามนิยาม
- มีตัวอย่างที่ใช้ชื่อตัวละครเป็นชื่อเรื่องแต่ไม่มีไตเติลดรอปด้วย
ไตเติลดรอปที่ปรากฏเพียงครั้งเดียว
- 11.3% ของภาพยนตร์ทั้งหมดมีไตเติลดรอปตรง ๆ เพียงครั้งเดียว
- ภาพยนตร์ที่พูดชื่อเรื่องหลายครั้งมีจำนวนมากกว่าภาพยนตร์ที่พูดเพียงครั้งเดียวประมาณสองเท่า
- ไตเติลดรอปแบบครั้งเดียวอาจมองได้ว่ามีโอกาสสูงกว่าที่ทีมสร้างตั้งใจใส่เข้ามาอย่างจงใจ
- เมื่อปรากฏเพียงครั้งเดียว มักใช้เพื่อเผยความหมายของชื่อเรื่องในฉากสำคัญ
- ฉากที่เผยว่า
fellowshipคืออะไรใน Lord of the Rings ภาคแรก - กรณีที่ผู้ชมรอคอย
dark knightและท้ายที่สุดยอมรับตัว Batman เอง ถูกใช้เป็นตัวอย่าง
- ฉากที่เผยว่า
การเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย
- ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา สัดส่วนเฉลี่ยของภาพยนตร์ที่มีไตเติลดรอปมี แนวโน้มเพิ่มขึ้น
- ช่วงทศวรรษ 1960 และ 1970 เป็นยุคที่แนวโน้มการพูดชื่อเรื่องในภาพยนตร์ต่ำที่สุด
- ยิ่งมาถึงช่วงหลัง ไตเติลดรอปก็ยิ่งพบได้บ่อยขึ้น
- สัดส่วนภาพยนตร์ที่พูดชื่อเรื่องตรง ๆ เพียงครั้งเดียวค่อนข้างคงที่โดยรวม
- การเพิ่มขึ้นส่วนใหญ่มาจากจำนวน ภาพยนตร์ที่พูดชื่อเรื่องหลายครั้ง ที่มากขึ้น
- สาเหตุของการเพิ่มขึ้นยังไม่ชัดเจน
- อาจเป็นเพราะมีภาพยนตร์มากขึ้นที่ใช้ชื่อตัวเอกเป็นชื่อเรื่อง
- หรืออาจเป็นเพราะภาพยนตร์ถูกทำให้เป็นสินค้าเชิงผลิตภัณฑ์มากขึ้น ทำให้การรับรู้แบรนด์สำคัญขึ้น
ความสัมพันธ์กับคะแนน แนวภาพยนตร์ และความยาวชื่อเรื่อง
- ไม่มี ความสัมพันธ์ที่ชัดเจน ระหว่างคุณภาพภาพยนตร์ที่ดูจากคะแนน IMDb กับโอกาสเกิดไตเติลดรอป
- แนวภาพยนตร์มีผลชัดเจนต่อโอกาสเกิดไตเติลดรอป
- แนวที่มีลักษณะสารคดีหรืออิงเรื่องจริง เช่น Biography, Sport, History มักพูดถึงหัวข้อซ้ำได้ง่ายทั้งในชื่อเรื่องและเนื้อหาภาพยนตร์
- แนวที่เน้นเรื่องแต่ง เช่น Crime, Romance, War มีแนวโน้มไตเติลดรอปต่ำกว่า
- ชื่อภาพยนตร์ทำหน้าที่พร้อมกันทั้งคำอธิบายผลิตภัณฑ์ เครื่องมือการตลาด และชื่อของงานศิลปะ
- แม้จะจำแนกประเภทชื่อเรื่องได้ไม่สมบูรณ์ แต่ รายการ Title Tropes ของ TVTropes เสนอ trope ของชื่อเรื่องไว้มากกว่า 180 แบบ
- Deceptively Silly Title: ชื่อที่ดูไร้เดียงสา แต่ซ่อนเนื้อหาน่ากลัวไว้
- MacGuffin Title: กรณีที่ใช้วัตถุสำคัญซึ่งทุกคนไล่ตามมาเป็นชื่อเรื่อง
- Never Trust A Title: กรณีที่ชื่อเรื่องทำให้เข้าใจผิดหรือแทบไม่เกี่ยวกับภาพยนตร์
- ระหว่างความยาวชื่อเรื่องกับจำนวนไตเติลดรอปมี สหสัมพันธ์เชิงลบ แม้จะอ่อน
- ยิ่งชื่อเรื่องยาว ก็มีแนวโน้มที่จะปรากฏในบทสนทนาน้อยลง
- อย่างไรก็ตาม ยังมีกรณีที่ชื่อเรื่องยาวมากถูกไตเติลดรอปบางส่วนหรือทั้งหมด
การเปิดเผยข้อมูล
- ข้อมูลทั้งหมดเผยแพร่เป็น GitHub repository
- ข้อมูล: https://github.com/dominikus/titledrops.net
1 ความคิดเห็น
ความคิดเห็นใน Hacker News
อนิเมะญี่ปุ่นปี 1995 Neon Genesis Evangelion มีศูนย์กลางอยู่ที่อาวุธรูปร่างมนุษย์ที่เรียกว่า "Evangelion" แต่คำว่า "Neon Genesis" ในชื่อเรื่องนั้นไม่มีอยู่ในชื่อภาษาญี่ปุ่นเดิม และก็ไม่ใช่การแปลตรงตัว
ชื่อภาษาญี่ปุ่นคือ 新世紀エヴァンゲリオン / Shin-seiki evangerion ซึ่งใกล้เคียงกับ "Evangelion แห่งยุคใหม่/ศตวรรษใหม่"
ผลงานนี้ยังมีชื่ออื่น ๆ ที่ไม่ใช่การแปลตรงตัวด้วย และดูเหมือนผู้สร้างต้นฉบับจะอนุมัติแนวทางแบบนี้ แต่ช่องว่างในการตีความนั้นตั้งใจไว้หรือไม่ก็ยังเป็นปริศนาเล็ก ๆ อยู่เสมอ
แต่หลังจากผ่านไปกว่า 20 ปี ในฉากสุดท้ายของภาคสุดท้ายของซีรีส์ภาพยนตร์รีบูต Rebuild of Evangelion ตัวเอกก็พูดคำว่า "neon genesis" ออกมาตรง ๆ ในบริบทที่เหมาะสม
ผมไม่เคยหัวเราะดังขนาดนั้นในโรงหนังมาก่อนเลย
Genesis ก็ตรงกับความหมายของการเริ่มต้นยุคใหม่ และในเชิงรากศัพท์มาจากภาษากรีกที่แปลว่า "ต้นกำเนิด, การสร้าง, การเกิดขึ้น" จึงเชื่อมโยงกับ "ยุค" ได้ในระดับหนึ่ง
แถมการแปลแบบหลวมขึ้นยังทำให้ Genesis ซึ่งเป็นหนังสือเล่มแรกของคัมภีร์ไบเบิลไปเชื่อมกับ Angels เพิ่มทั้งการเล่นคำและน้ำหนักเชิงธีมเข้าไป
แม้ผมจะไม่ใช่นักแปล แต่ในฐานะคนที่เขียนกวีเยอะ ๆ เมื่อดูความต่างระหว่างการแปลตรงตัวกับการเลือกชื่อภาษาอังกฤษ ก็คงคิดแบบนี้
ผู้แปลคนแรกน่าจะตั้งใจสร้าง "ช่องว่าง" นี้ 100% และจริง ๆ แล้วผมมองว่ามันใกล้เคียงกับ การแปลที่เพิ่มชั้นความหมาย มากกว่าจะเป็นช่องว่าง
ความตั้งใจสำคัญมาก "It" ไม่ควรถูกนับเป็นการกล่าวชื่อเรื่อง และผมก็คิดว่าหนังที่ชื่อเรื่องเป็นชื่อตัวละครอย่าง Barbie ก็เหมือนกัน
แน่นอนว่าผมเข้าใจว่าถ้าใส่ข้อจำกัดแบบนั้น การคำนวณตัวเลขจะยากขึ้นมาก
แต่ในกรณีแบบนี้ ผลลัพธ์ดูปนเปื้อนหนักจนผมต้องหยุดอ่าน
ให้ความรู้สึกคล้ายเวลานักพัฒนาเจอปัญหายาก ๆ แล้วเลี่ยงด้วยการบิดความหมายถ้อยคำในทิกเก็ต แทนที่จะสร้างสิ่งที่มีประโยชน์ต่อผู้ใช้
หรือจะมองว่า "it" เป็นสรรพนาม ดังนั้นควรนับเฉพาะตอนที่มันอ้างถึงวัตถุตัวเดียวกับที่ชื่อเรื่องชี้ไปเท่านั้นก็ได้
การที่คำว่า "Barbie" ถูกพูดซ้ำจนเกือบน่ารำคาญนั้นเข้ากับธีม
อีกอย่างเหมือนคุณจะหยุดอ่านเร็วเกินไป เพราะกรณีที่ชื่อเรื่องเป็นชื่อตัวละครถูกแยกพูดไว้ต่างหากแล้ว
"It" อาจเป็นกรณีพิเศษ คำนี้เป็นคำที่พบได้ทั่วไปมากในตัวมันเอง แต่การที่หนังตั้งชื่อแบบนั้นก็เด่นพอที่จะรวมไว้
ถ้ารวมหนังที่ชื่อเรื่องเป็นชื่อตัวละครเข้าไป ชุดข้อมูลก็จะน่าสนใจน้อยลง
ถ้าเป็นแนว “Barbie พูดชื่อเรื่องเยอะมาก!” ก็รู้สึกว่า ก็คงอย่างนั้นแหละ
ถึงอย่างนั้น Barbie ก็ยังเป็นกรณีที่สนุกอยู่ดี เพราะมันเป็นชื่อของตัวละครเกือบครึ่งเรื่องด้วย :P
It ใส่ไว้ในการวิเคราะห์แล้วดูขัด เพราะมันจับคำว่า it ได้
ควรลบการจับคู่ทั้งหมดออก ยกเว้นกรณีที่อ้างถึง Pennywise โดยตรง
อีกทั้งในบางกรณี ฉากที่ตัวละครชื่อเดียวกับชื่อเรื่องส่งเสียงก็ถูกจับเป็นการกล่าวชื่อเรื่องด้วย เช่น ALIENS: hisses แบบนี้ก็ควรถูกลบเช่นกัน
กรณีที่ชื่อหนังเป็นชื่อของตัวละครหลักก็ควรถูกเอาออกจากรายการ หรืออย่างน้อยควรกรองได้
จุดเหล่านี้ทำให้ไซต์น่าสนใจน้อยลงเล็กน้อย
การกล่าวชื่อเรื่องในหนังที่ดีเป็นอีสเตอร์เอ็กเล็ก ๆ ที่สนุก โดยเฉพาะเมื่อชื่อเรื่องเป็นแนวคิดมากขึ้นอย่าง The Phantom Menace
ด้วยโครงสร้างไซต์ตอนนี้ การค้นหาการกล่าวชื่อเรื่องดี ๆ จริง ๆ แบบนั้นจึงยากขึ้นเล็กน้อย
ผลลัพธ์ที่ว่าชื่อเรื่องสั้นถูกกล่าวถึงบ่อยกว่า จริง ๆ อาจเป็นเพราะชื่อตัวละครมีแนวโน้มจะกลายเป็นชื่อเรื่องสั้น ๆ ก็ได้
สิ่งที่เรียกกันว่า “การเอ่ยชื่อเรื่อง” นั้น เราจะแน่ใจได้อย่างไรว่าเป็นปรากฏการณ์แบบที่บทความพูดถึงจริง ๆ หรือว่าเดิมทีชื่อหนังก็มาจากเนื้อหาในงานหรือบทพูดอยู่แล้ว?
เปรียบเทียบง่าย ๆ เวลามีคนแต่งเพลงแล้วตั้งชื่อเพลง ก็มักเลือกคำหรือวลีที่อยู่ในเนื้อเพลง
การที่ Leonard Cohen ร้องคำว่า “hallelujah” ในเพลงชื่อเดียวกัน นั่นถือเป็น “การเอ่ยชื่อเรื่อง” หรือ? ผมว่าไม่ใช่
หลังท่อนบรรเลงคั่น Morrissey ร้องว่า “You say it's gonna happen now? What exactly do you mean...”
แทบจะฟังเหมือนว่าบรรทัดถัดไปจะเป็น “How soon is now” แต่หลังหยุดไปครู่หนึ่ง เขากลับร้องต่อว่า “See I've already waited too long...”
ชื่อเพลงจับบรรยากาศของเพลงไว้ได้ แต่จริง ๆ แล้วไม่เคยถูกพูดออกมาเลย ให้ความรู้สึกเหมือนถูกเว้นไว้โดยตั้งใจ
ฝั่งหนัง No Country for Old Men ก็ทำอะไรคล้าย ๆ กัน
มีกรณีที่ชื่อเรื่องอยู่ในบทบรรยาย แต่ไม่ใช่บทพูดของใครจริง ๆ ด้วย
Aliens (1986)
(Aliens hissing)
https://www.titledrops.net/explorer?movies=tt0090605&title=
อย่างน้อยผมว่ามีโอกาสต่ำมากที่ "The Scarlet Bond That Time I Got Reincarnated as a Slime" [sic] จะเป็นบทพูด
ดูจากบริบทแล้วน่าจะเป็นแค่ชื่อที่แสดงบนหน้าจอ และเพราะเป็นภาษาญี่ปุ่นจึงถูกทำเป็นซับไตเติลมากกว่า
ผมขนลุกสุด ๆ เพราะเรื่องเล่าที่ส่งไปยังรายการวิทยุ Kermode and Mayo เมื่อหลายปีก่อน
เขาเล่าว่าครอบครัวของผู้ฟังคนหนึ่งจะไปโรงหนัง นั่งดูหนัง แล้วทันทีที่ชื่อหนังถูกพูดออกมาเป็นครั้งแรก พวกเขาจะปรบมือ ลุกขึ้น แล้วออกจากโรงไปเลย
ผมคิดว่าน่าจะเป็นมุกตลก
หาในออนไลน์ก็ไม่เจอว่ามีคนทำแบบนั้นจริง ๆ หรือมีร่องรอยการพูดคุยถึงเรื่องเล่านี้จากรายการนั้น
แต่ก็ยังเป็นเรื่องที่ชวนขนลุกจริง ๆ
ไม่รู้ว่าโชคดีหรือโชคร้าย แต่หนังเรื่องเดียวที่ผมลองตรวจคือ Inception
ทั้งที่ถูกพูดตอนนาทีที่ 19:24 แต่ในตัวสำรวจกลับบอกว่าไม่มีการเอ่ยชื่อเรื่องเลย
ชั่วขณะหนึ่งผมถึงกับสงสัยความทรงจำตัวเอง จนต้องไปค้นดูจริง ๆ
เพราะเป็นคำที่เฉพาะเจาะจงมาก เลยตรวจดูก่อน
จริง ๆ แล้วในหนังพูดคำนั้นแปดครั้ง ผมหาจากไฟล์ .srt ด้วย ctrl+f
หน้าเว็บบอกว่าใช้ opensubtitles.com เป็นวิธีการ แต่ไม่ได้อธิบายว่าเลือกเวอร์ชันเฉพาะไหนจากเว็บนั้น
opensubtitles.com แสดงไฟล์ที่เป็นไปได้จำนวนมหาศาลในแต่ละภาษา ซึ่งปรับให้ตรงกับเวอร์ชันทอร์เรนต์ต่าง ๆ
เป็นไปได้เหมือนกันว่าสคริปต์ดาวน์โหลดเผลอเลือกไฟล์ .srt ที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษสำหรับหนังบางเรื่อง
https://youtu.be/OiqPmsBYieA?feature=shared ทำให้นึกถึงบทพูดชื่อเรื่องของ Star Wars