ด้านมืดของ Jevons Paradox (The Dark Side of the Jevons Paradox)
(calnewport.com)ในยุค AI แนวคิด ‘Jevons Paradox’ กลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง
เดิมทีคิดกันว่า:
“ถ้าเทคโนโลยีทำให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น การใช้ทรัพยากรก็จะลดลง”
แต่ในความเป็นจริง หลายครั้งกลับเป็นตรงกันข้าม
เหมือนกับตอนที่ประสิทธิภาพของเครื่องจักรไอน้ำดีขึ้น การใช้ถ่านหินไม่ได้ลดลงเลย ตรงกันข้าม ทั้งอุตสาหกรรมกลับขยายตัวจนการใช้ถ่านหินพุ่งสูงขึ้น
ตอนนี้ AI ก็อาจเป็นแบบเดียวกัน
- ต้นทุนการเขียนโค้ด ↓ → ความต้องการซอฟต์แวร์พุ่งสูง
- ต้นทุนการผลิตคอนเทนต์ ↓ → บทความ·วิดีโอ·เอกสารพุ่งสูง
ปัญหาไม่ได้จบแค่นี้
Cal Newport เรียกสิ่งนี้ว่า “ด้านมืดของ Jevons Paradox”
ยิ่งประสิทธิภาพสูงขึ้น ก็อาจทำให้เกิด:
- อีเมลมากขึ้น
- เอกสารมากขึ้น
- คอนเทนต์มากขึ้น
- การแจ้งเตือนและงานตรวจทานมากขึ้น
นั่นหมายความว่า
“ผลิตภาพที่เพิ่มขึ้น = คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น”
ไม่ได้เป็นจริงเสมอไป
ความเสี่ยงที่แท้จริงที่ AI สร้างขึ้น
อาจไม่ใช่ ‘งานไม่พอ’
แต่กลับเป็น ‘การผลิตส่วนเกินที่ไร้ความหมาย’
1 ความคิดเห็น
ดูเหมือนว่ามันได้เริ่มขึ้นแล้ว และต่อจากนี้ก็น่าจะรุนแรงขึ้นอีก..